Geschiedenis zusters Julie Postel

Ontstaan van de Congregatie in Frankrijk
Soeur Marie Madeleine, beeld in kapel Boxmeer

Soeur Marie Madeleine, beeld in kapel Boxmeer

De Zusters van Julie Postel ontlenen haar naam aan de stichteres van de congregatie, Julie Françoise Catherine Postel. Zij werd geboren op 28 november 1756 in het vissersdorp Barfleur in Normandië (Fr.) Het gezin telde zeven kinderen. Haar vader was touwslager. Door bemiddeling van een rijke dame ontving Julie een uitstekende vorming bij de Zusters Benedictinessen in de abdij van Valognes.

Julie Postel

Van 1774 tot 1805 was zij als onderwijzeres werkzaam in haar geboorteplaats. Zij gaf les aan kinderen van arme gezinnen en ze nam wezen op. In de tijd van de Franse Revolutie hielp zij vervolgde priesters die naar Engeland wilden vluchten. In 1807 stichtte zij in Cherbourg de Congregatie van de Arme Dochters van Barmhartigheid. Zij koos als kloosternaam Marie Madeleine. Met haar eerste medezusters trok zij tussen 1811 en 1832 in grote armoede van de ene plaats naar de andere. In 1832 werd de ruïne van de abdij van Saint Sauveur le Vicomte hun moederhuis.
Na een leven van grote inzet voor armen en gebrekkigen stierf Julie Postel in 1846 op 90 jarige leeftijd. Zij werd begraven in de abdijkerk die onder haar leiding was gerestaureerd.
Uit het leven van Julie Postel blijkt dat zij een vrouw was ‘geraakt door God, bewogen om mensen’.

 

1886 eerste huisje in de Biest, in Boxmeer voor verpleging door zusters Julie Postel

1892 het tweede huisje, op de Van Coothstraat in Boxmeer, voor verpleging door zusters Julie Postel

ziekenkamer Julie Postel

ziekenkamer in ziekenhuis Julie Postel

Musical 125 jarig bestaan Zusters Julie Postel in Boxmeer

2013: Musical 125 jarig bestaan Zusters Julie Postel in Boxmeer

2015: Moederhuis Zusters Julie Postel en Woonzorgcentrum Sint Anna gehuisvest in Kasteel Boxmeer

2015: Moederhuis van de Zusters Julie Postel en Woonzorgcentrum Sint Anna gehuisvest in Kasteel Boxmeer

 

Zusters van Julie Postel sinds 1886 in Nederland

Op verzoek van de pastoor van Boxmeer zond de toenmalige overste van de congregatie op 18 oktober 1886 vanuit Frankrijk twee Duitse zusters en één Franse zuster naar Boxmeer om zieken en stervenden bij te staan. Zij gingen wonen in een klein huisje in De Biest in Boxmeer.

Toen zij tien jaar later moesten verhuizen was er geen andere woning beschikbaar dan het gebouw dat ‘het Kasteel’ werd genoemd.  Een deel hiervan groeide uit tot het Gasthuis van het H. Hart. Later het kloosterverzorgingshuis St. Anna (nu Woonzorgcentrum Sint Anna), waarin acht verschillende congregaties leven.

Het moederhuis van de zusters van Julie Postel is sinds die tijd blijvend in Kasteel Boxmeer gevestigd. Nederland telt, anno 2015, ongeveer 60 zusters van Julie Postel. Daarvan wonen de meesten in Boxmeer.
Vanuit Boxmeer verspreidde de congregatie zich over heel Nederland.

 

De congregatie heeft in de loop van de tijden meerdere namen gebruikt:

– Congregatie van de zusters van de Christelijke scholen van barmhartigheid

1912: Stichting van Barmhartigheid toegewijd aan de heilige harten van Jezus en Maria

1929: Nederlands provincie van de Christelijke scholen van barmhartigheid

1937: Vereeniging van Barmhartigheid toegewijd aan de heilige harten van Jezus en Maria

1970: Congregatie van de zusters van de heilige Marie Madeleine Postel, Nederlandse provincie van de zusters van Julie Postel

 

Betrokkenheid op de maatschappij

De eerste missie van de Zusters van Julie Postel was de zorg voor zieken en ouderen. De Zusters van Julie Postel zijn naar Boxmeer gezonden om zieken en stervenden bij te staan. De zusters betrokken een sterk verwaarloosd Kasteel Boxmeer aan de Veerstraat 49. Daarin vestigden zij het ziekenhuis en knapten het stukje voor stukje op. Er werd telkens, indien nodig een stukje aangebouwd, zoals het indertijd nieuw aangebouwde ziekenhuis ‘Hospice du Sacre Coeur’.

Julie Postel stichtte haar congregatie om mensen uit haar omgeving in nood bij te staan. In Nederland richtten de Zusters van Julie Postel zich in het begin (vanaf 1886) vooral op de zorg voor bejaarden en zieken en onderwijs. Tot de doelstellingen van de congregatie behoort het beoefenen van liefdewerken die gericht waren op christelijke opvoeding van de jeugd, kosteloos onderwijs aan de armen en lichamelijke en geestelijke verzorging van zieken en bejaarden. Deze doelstellingen kwamen tot uiting in het onderwijs (naai- en bewaarscholen), gezondheidszorg en missiewerk.

Gaandeweg de twintigste eeuw trok de overheid de verantwoordelijkheid voor onderwijs en verpleging naar zich toe. Dat had tot gevolg dat de Zusters van Julie Postel vanaf de jaren ’70 zich meer konden gaan richten op andere eigentijdse maatschappelijke noden, zoals missionair werk.
Zij worden zich meer en meer bewust van structuren die wantoestanden veroorzaken en in stand houden. Naar vermogen verdiepen zij zich daarin en werken zij mee aan verbeteringen. Ook in de missiegebieden, onder andere in Indonesië, Filippijnen, de Congo, Ivoorkust en India, gebeurt hetzelfde, aangepast aan de situatie.

 

Activiteiten in Nederland
huishoudschool Julie Postel in Beltrum

huishoudschool gesticht door de Zusters van Julie Postel in Beltrum

 

De Zusters van Julie Postel zijn in Nederland, Indonesië en Philipijnen actief (geweest) in o.a. ziekenhuizen, verpleeg- en verzorgingshuizen en scholen in de navolgende 28 plaatsen en landen (met datum van oprichting):

Boxmeer 1886; Groenlo 1895; Eibergen 1901; Millingen 1904; Hengelo (Ov.) 1908; Zevenaar 1908; Losser 1917; Winterswijk 1921; Beltrum 1924; Sassenheim 1924; Keijenborg 1926; Apeldoorn 1927; Malang op Java (Indonesië) 1929; De Eerde 1930; Olst-Boskamp 1930; Wassenaar 1931; Zwolle 1932; Bergeyk-‘t Hof 1933; Nieuw Wehl 1933; Groningen 1934; Westerhoven 1939; Twello 1943; Waalre 1944; Harreveld 1950; Neede 1951; Sambeek 1960; Beek 1962; Beugen 1963; Filippijnen 1964; Amsterdam 1970; Nijmegen 1970; Oosterbeek 1970; Drempt 1973; Bavel 1977; Ubbergen 1979.

De activiteiten in de Filipijnen en Indonesie worden nog steeds zelfstandig voortgezet.

 

Aantal actieve vestigingen Zusters Julie Postel vanaf 1886
Wat betreft het aantal vestigingen was de periode 1921-1980 de meest actieve periode voor de zusters van Julie Postel. Het aantal vestigingen liep toen op van 15 naar 28.  Met als hoogtepunt de periode 1961-1970.
Hoewel aan al deze activiteiten een einde is gekomen, blijkt dat de initiatieven in aangepaste vorm op vele plaatsen nog doorwerken. Ondanks het verminderende aantal zusters en de daadkracht die achteruit gaat, kunnen zij  belangstelling en ondersteuning blijven geven aan projecten die overeenkomen met de doelstelling van de congregatie, onder andere Moria – huis voor (ex)gedetineerde jonge mannen-,Sint Anna Boxmeer, het Huis van Stilte, het Huis van Aandacht, de missiegebieden en in de Filippijnen het Instituut waar de verschillende godsdiensten worden bestudeerd.

 

Oversten vanaf de oprichting in Boxmeer
1887–1942 Augustina Hahn

1887–1942  zr. Augustina Hahn

1943-1961 zr. Magdalena-M. Seveke

1943-1961 zr. Magdalena-M. Seveke

1961-1967 zr. M. Lucretia Rankenberg

1961-1967 zr. M. Lucretia Rankenberg

1970-1986 zr. M. Francisca te Stroete

1970-1986 zr. M. Francisca te Stroete

1986-2000 zr. Annie (M.-Consolata) Besselink

1986-2000 zr. Annie (M.-Consolata) Besselink

2000-2012 zr. Florentia Hollegien

2000-2012 zr. Florentia Hollegien

Regio overste Zr. Annelies Roelandt

2012 – heden  zr. Annelies Roelandt

 

Supérieures des Sœurs des Écoles Chrétiennes de la Miséricorde

1886 – 1887, Sœur Gertrude Hoffmeyer*

1887 – 1942, Moeder M.- Augustina Schreven*

Oversten van de Zusters van de Christelijke Scholen en van Barmhartigheid

1943 – 1961, Moeder Magdalena – M. Seveke**

1961 – 1967, Moeder M. Lucretia Rankenberg

1967 – 1970, Moeder Arnolda Hendriks

Oversten van de zusters van Julie Postel

1970 – 1986, Zuster M. Francisca te Stroete

1986 – 2000, Zuster Annie (M.- Consolata) Besselink

2000 – 2012, Zuster Florentia Hollegien

Regio-overste van de zusters van Julie Postel

2012 – heden, Zuster Annelies Roelandt

* Alhoewel de zusters tot 1912 rechtstreeks onder Frankrijk vielen, trad de overste van Duitse provincie verscheidene keren ook op als Provinciaal overste. In 1912 werd de congregatie officieel een provincie met rechtspersoonlijkheid.

** Zij was tegelijk assistente in de Franse algemene Raad.

 

Zusters Julie Postel in het buitenland
Marie Madeleine Postel

Marie Madeleine Postel

Het was al de wens van de stichteres geweest om naar ‘de grenzen der aarde’ te gaan om te missioneren.  Gaandeweg de twintigste eeuw trok de overheid de verantwoordelijkheid voor onderwijs en verpleging naar zich toe. Dat had tot gevolg dat de Zusters van Julie Postel zich meer konden gaan richten op andere maatschappelijke noden, zoals missionair werk.

In 1929 gingen enkele zusters op verzoek van de paters Karmelieten naar Indonesië. Hier namen zij de zorg voor de bevolking op zich en richtten een ziekenhuis op. Ook in landen als Congo-Brazzaville (1958) en de Filippijnen (1964) begon de congregatie een stichting. De zusters werkten hier aan een rechtvaardiger samenleving

 

Enkele momenten uit de geschiedenis van de zusters in Boxmeer
  • 1886 twee Duitse en een Franse liefdezuster(s) vestigen zich in Boxmeer en starten met verpleging (wordt gevierd op 28 november)
  • 1890 Opname van zieken in het kloosterhuis in De Biest
  • 1894 In gebruikname eerste operatiekamer bij de zusters; stichting tweede huis in Groenlo
  • 1896 Zusters van Julie Postel huren kasteel Boxmeer; inzegening als zusterhuis en ziekenhuis
  • 1897 Kasteel Boxmeer en de twee poorterswoning gekocht door parochie St. Petrus (later Onze Lieve Vrouweparochie) van Boxmeer en daarna door de zusters. Het gebouw werd ingericht als volwaardig ziekenhuis met operatiekamer
  • 1903 Aan het kasteel een vleugel gebouwd voor administratie (Kastanjelaan) en voor zieke zusters (daar boven) met op zolder een open slaapzaal voor de andere zusters; genoemd ‘Gasthuis van het H.Hart’
  • 1905 Oprichting R.-K. Liefdadig gesticht van het H. Hart
  • 1912 Werk van de zusters ondergebracht in de Stichting van Barmhartigheid toegewijd aan de Heilig Harten van Jesus en Maria
  • 1913 Stichting Noviciaat; werd de Kastanjelaan verlengd, en de naam van het ziekenhuis veranderde van Gasthuis van het H. Hart in ‘Heilig Hartziekenhuis’
  • 1914 Rode kruisvereniging opgericht
  • 1925 Julie Postel Heilig verklaard
  • 1929 start missie in Indonesië
  • 1962 Stichting nieuw ziekenhuis elders in Boxmeer (Maasziekenhuis)
  • 1964 Start missie in de Filippijnen; bouw grote zevenhoekige Maria Magdalena kapel; Nederland wordt een ‘provincie’ met een eigen novicenopleiding
  • 1968 Ziekenhuis ’t kasteel, of het Heilig Hartziekenhuis,  omgebouwd tot ‘verpleeghuis Madeleine’
  • 1969 Naamswijziging van Kongregatie van de zusters der Christelijke scholen van barmhartigheid (ook wel zusters van ’t Kasteel genoemd), in Congregatie van de zusters van Julie Postel
  • 1986 Verhuizing verpleeghuis Madeleine naar de Velgert in centrum Boxmeer; De vrijgekomen ruimte wordt een verzorgingshuis voor meerdere religieuze congregaties
  • 1988 Opening kasteel als kloosterbejaardenoord voor religieuzen Sint Anna, annex vormingscentrum en provinciaal moederhuis
  • 1990 Souterrain als museum ingericht
  • 2004 Sint Anna wordt zelfstandig, nauw verbonden met de Congregatie van de Zusters van Julie Postel.
  • 2012 Oprichting en overdracht erfgoed zusters Julie Postel aan Erfgoedinstelling Julie Postel.

Congregatie in Duitsland

Er bestaat ook een relatie met de Duitse vestiging van Julie Postel. Wegens de Kulturkampf in Duitsland en de Wet tegen de religieuzen in Frankrijk vluchtten verschillende buitenlandse zusters naar Boxmeer. De oorlog van 1914-1918 bracht grote zorgen en maakte het contact met het Franse moederhuis moeilijk. De band tussen het Franse Moederhuis en de Duitse tak van de congregatie werd in 1920 verbroken, toen de zusters van Heiligenstadt een zelfstandige congregatie werden.

De officiële naam voor de congregatie werd Soeurs de Sainte Marie-Madeleine Postel. In Nederland werd de naam Zusters van Julie Postel, om verwarring met de zusters van de Duitse congregatie te vermijden.

 

Archieven

De archieven van de Congregatie zijn toegankelijk gemaakt via het Erfgoedcentrum voor Nederlands Kloosterleven in Sint Agatha.

Voor informatie over de inventarisbeschrijving, klik op: Archiefcollectie Zuster Julie Postel.

Het archief wordt momenteel beheerd door de Erfgoedinstelling Julie Postel te Boxmeer. Voor verzoeken tot inzage kunt u zich wenden tot: contact.

 

Woonzorgcentrum Sint Anna
Sint Anna Boxmeer

Woonzorgcentrum Sint Anna Boxmeer

Is opgericht door de Congregatie van de Zusters van Julie Postel, aanvankelijk als bejaardenoord voor religieuzen. Zusters die vijfenzestig jaar werden, mochten niet langer blijven wonen in het ziekenhuis of bejaardenhuis waar ze tot dan toe werkten. Ze kwamen naar Boxmeer. Daar vormden ze samen de communiteit Sint Anna. In 1975 werd deze afdeling officieel het kloosterbejaardenoord Sint Anna. Dat werd een Kloosterverzorgingshuis voor een achttal congregaties. Het aantal religieuzen liep terug en sinds 2004 vinden er ook niet-religieuzen een thuis. Sinds het zelfstandig worden in 2004 is de naam: Stichting Sint Anna Boxmeer.

 

 

Maasziekenhuis Pantein
Maasziekenhuis Pantein Boxmeer

Maasziekenhuis Pantein Boxmeer

Dit ziekenhuis in Boxmeer maakt onderdeel uit van Woon- en zorgorganisatie Pantein. Voor het bestaan van het Maasziekenhuis werden zieken uit de regio verpleegd door de Zusters van Julie Postel in het Kasteel Boxmeer. Vanaf 1916 kreeg dit kasteel de naam Heilig Hart ziekenhuis.

 

Zorgcentrum Madeleine (Pantein)
zorgcentrum Madeleine Boxmeer

Zorgcentrum Madeleine Boxmeer

Madeleine is gespecialiseerd in zorg voor ouderen die na een ongeluk, een operatie of bijvoorbeeld een hersenbloeding moeten revalideren. Zij verblijven in Madeleine tot ze genoeg hersteld zijn om weer naar hun oorspronkelijke woonomgeving terug te keren. Daarnaast wonen in expertisecentrum Madeleine chronisch zieke mensen en mensen met dementie, die gespecialiseerde zorg nodig hebben.

Madeleine heeft ook haar wortels bij de Zusters van Julie Postel. Madeleine is nu een onderdeel van Thuiszorg en Zorgcentra Pantein .